X
تبلیغات
بانک مقالات فقهی حقوقی
مقدمه
موضوع مورد بررسي اين مقاله ، مسئله جرم ناشي از ترك فعل منجر به قتل است. مسئله اي كه در رابطه با جرم ناشي از ترك فعل در باب قتل مطرح مي شود اين است كه آيا فعل سلبي (فعلِ ترك) مي تواند منشأ جرم قتل باشد؟ به نظر مي رسد بنابه ديدگاه اخلاقي در ترك فعل منجر به مرگ ، تارك مسئول است. پرسش اين است كه آيا مسئوليت اخلاقي مي تواند به مسئوليت قانوني بدل شود؟ اگر پاسخ منفي باشد ، آنگاه ممكن است در جامعه با انحطاط اخلاقي ناشي از فعل ترك و بي مسئوليتي روبرو شويم. اما اگر پاسخ مثبت باشد ، آنگاه به نظر مي رسد تبديل شدن امر اخلاقي به امر قانوني منجر به تعارضاتي حل نشدني مي شود. انديشمندان وحقوقدانان غربي اين تعارض را از طريق قراردادگرايي و مسئوليت ناشي از تعهد تبيين مي كنند. اما اين رويكرد پراگماتيستي به اخلاق و قانون ، از حل اين تعارض ناتوان خواهد بود.




:: موضوعات مرتبط: حقوق، فقه
ن : ميثم
ت : دوشنبه سی ام اردیبهشت 1392
نویسنده: عمران حلیمی

چکیده
مالکیت معنوی اگر چه در حقوق موضوعه دارای سابقه‌ای نسبتاً طولانی است، اما در فقه شیعه از موضوعات مستحدثه فقهی به شمار می‌آید و فقها باید حکم آن را از مبانی فقهی شیعه استخراج کنند و در اختیار جامعه اسلامی قرار دهند.
در میان فقها دو نظریه مختلف پیرامون آن وجود دارد. برخی عقیده دارند مالکیت معنوی موضوعی نیست که قابل تطبیق بر موضوعات فقهی باب عقود باشد و از این‌رو، آن را به رسمیت نشناخته‌اند. برخی دیگر کسانی هستند که معتقدند می‌توان بر اساس چارچوبهای فقهی شیعه، آن را به رسمیت شناخت.
واژه‌های کلیدی: مالکیت معنوی، مبانی فقهی، مبانی حقوقی.



:: موضوعات مرتبط: حقوق، فقه
ن : ميثم
ت : دوشنبه نهم اردیبهشت 1392
نویسنده :فرهنگ طهماسبي/سرپرست گروه برنامه بودجه و نظارت دفتر طرح و برنامه

مقاله حاضر پژوهشي است در باب مالكيت فكري كه از آن به مالكيت معنوي نيز تعبير مي‌شود. اين نوع از مالكيت در دو شكل عمده مورد بحث قرار مي‌گيرد كه هركدام مصاديق متفاوتي را شامل مي‌شوند:

1- مالكيت‌هاي ادبي و هنري، كه شامل آثار سمعي و بصري، تجسمي، مكتوب و‌... مي‌باشد.
2- مالكيت‌هاي صنعتي و تجاري كه شامل اسماء تجارتي، علائم تجارتي و صنعتي، حق اختراع، حق دانش فني، طرح‌هاي صنعتي و... مي‌گردد. امروزه در حقوق هر چند مختصر ولي با دقت به تك‌تك اين شاخه‌ها و متفرعات آنها پرداخته شده كه هركدام قابليت سرفصل واقع شدن براي تحقيق و تتبع را دارا مي‌باشند. در اين مقاله بحث مالكيت فكري به طور كلي مدنظر بوده و از اين ميان بيش‌تر شاخه مالكيت‌هاي ادبي و هنري مورد توجه قرار گرفته است و در مجموع سعي شده در حد توان، پيشينه تاريخي بحث، نظرات فقهي و حقوقي مورد بررسي قرار گيرد و در انتها با توجه به اينكه در غرب به ابعاد گسترده‌تري از اين موضوع توجه شده است تلاش شده با اشاره به قوانين اتحاديه اروپا، خواننده محترم با مصاديق جديد و راهكارهاي جلوگيري از سوء استفاده‌هاي مختلف از اين نوع مالكيت آشنا گردد.



:: موضوعات مرتبط: حقوق، فقه
ن : ميثم
ت : دوشنبه نهم اردیبهشت 1392
نويسنده : سعید کیانی زاده
استاد راهنما:آقای دکتر محمود مالمیر

مقدمه
بر اساس تعریفی که دکتر جعفری لنگرودی بیان می کنند، معاملات معارض عبارتند از این که اگر مال مورد معامله با کسی مجدداً با شخص ثالث مورد معامله قرار گیرد؛ به طوری که اجتماع حقوق دو متعامل مقدور نباشد، معامله اخیر معامله معارض است. (جعفری لنگرودی، محمد جعفر، وسیط در ترمینولوژی حقوق، شماره 4068)
طبق تعریفی دیگر گاهي فروشنده قولنامهاي را امضا ميكند و در آن متعهد ميشود اگر خريدار طبق زمانبندي مشخص به تعهدات خود عمل كرد، در تاريخ معين در دفتر اسناد رسمي حاضر و سند را به نام خريدار انتقال دهد؛ اما به جاي انجام اين تعهد، در تاريخ مؤخر همان ملك را با ديگري قولنامه ميكند و سپس در دفتر اسناد رسمي سند را به نام خريدار دوم منتقل می نماید؛ اينجا بين تعهدات فروشنده با خريدار اول و دوم تعارض به وجود
ميآيد.



:: موضوعات مرتبط: حقوق، فقه
ن : ميثم
ت : دوشنبه نهم اردیبهشت 1392
چكيده :
آنچه در باب معاملات و بويژه در انعقاد عقود ضروري است اعلام اراده متعاملين مي باشد و صرفا هر روشي كه عرفا موجب هدايت انشاء باشد مي تواند به عنوان اعلام اراده در معاملات مورد استفاده قرار گيرد ۱ همچنين بر مبناي اصل حاكميت اراده ، قصد انشايي طرفين به وجود آورنده عقد در عالم اعتبار است ، اما براي تاثير آن شرايطي لازم است .
ايجاب و قبول بيانگر قصد طرفين مي باشد و باعث هدايت انشاي عقد مي باشد .
كلمات كليدي : ايجاب ، قبول ، زوال ، توالي ، نظريه ارسال ، قراردادها ، تعهدات



:: موضوعات مرتبط: حقوق، فقه
ن : ميثم
ت : دوشنبه نهم اردیبهشت 1392
برای انعقاد هر قراردادی لازم است طرفین آن قرارداد، قصد و اراده‎ی ایجاد قرارداد را داشته باشند. علاوه براین لازم است این قصد و اراده بیان شود تا معلوم گردد که شخص قصد انعقاد معامله را دارد. قصد و اراده‎ای که برای انعقاد قرارداد اعلام و ابراز شده است را اراده‎ی ظاهری[1] یا اراده‎ی خارجی یا اعلام اراده می‎نامند.[2] چیزی که نشانگر قصد و اراده‎ی طرفین قرارداد است ایجاب و قبول نامیده می‎شود. بنابراین هر قراردادی با ایجاب و قبول منعقد می‎شود.[3]



:: موضوعات مرتبط: حقوق، فقه
ن : ميثم
ت : دوشنبه نهم اردیبهشت 1392
نویسنده:حسین اترک/ استادیار دانشگاه زنجان
منبع: معرفت اخلاقی، شماره چهارم  

لغت تجسس، به طور مطلق در مورد کشف امور مخفی به کار می‌رود؛ چه اموری که ذات و ماهیت شخصی، مخفی و پنهانی دارند و چه اموری که ماهیت اجتماعی‌ و عمومی دارند، ولی فاعل آنها درصدد مخفی‌کردن و پنهان‌داشتن آن است.
بخش اول
 ماهیت و حکم اخلاقی تجسس
چکیده
ماهیت و حکم اخلاقی تجسس یکی از موضوعات مهم اخلاقی برای عموم مردم و به ویژه برای افرادی است که مقتضای شغلی آنها در ارتباط با تجسس است، مانند نیروهای انتظامی، امنیتی، اطلاعاتی، روزنامه‌نگاران و اصحاب خبر. تجسس در لغت به معنای، بررسی کردن، جست‌وجوکردن و کسب خبر است. تجسس به تحقیق و تفحص در امور مخفی و پنهان دیگران که ماهیت شخصی و فردی دارد، گفته می‌شود.



:: موضوعات مرتبط: حقوق، فقه
ن : ميثم
ت : دوشنبه نهم اردیبهشت 1392
 وصيت

وصيت آن است که انسان، سفارش کند بعد از مرگش براي او کارهايي انجام دهند يا بگويد بعد از مرگش چيزي از مال او ملک کسي باشد، يا براي اولاد خود و کساني که اختيار آنان با اوست، قيم و سرپرست معين کند و کسي را که به او وصيت مي کنند «وصي» مي گويند. (1)
وصيت کردن براي هر مسلماني، کاري پسنديده و ارزشمند است و رهبر بزرگ اسلام، صلي الله عليه آله مي فرمايد:



:: موضوعات مرتبط: حقوق، فقه
ن : ميثم
ت : یکشنبه چهارم فروردین 1392
نویسنده:ناصر کاتوزیان
آنچه كه در اين مقاله مورد بحث و بررسي قرار گرفته مربوط به وجه التزام در قراردادهاست . اگر در قراردادي اعم از اينكه قرارداد هاي موضوع ماده 100 قانون مدني يا عقود معيني همچون عقد بيع باشد در خصوص تضمين اجراي آن وجه التزامي قرار دهند اولا ماهيت اين وجه التزام چيست؟ ثانيا ايا اين وجه التزام در صورت تخلف قراردادي از ناحيه متعهد به طور مطلق قابل مطالبه است يا خير  ؟ و آيا تفاوتي بين اينكه  وجه التزام مربوط به تخلف از انجام تعهد باشد يا مربوط به خسارات تاخير در انجام تعهد باشد از حهت قابل مطالبه بودن وجود دارد يا خير ؟ در اين زمينه هم از نظر فقهي و هم از نظر حقوقي و بالاخره از ديدگاه رويه قضايي بحث شده و نهايتاً نتيجه گيري شده و آنچه به نظر صحيح رسيده به عنوان نتيجه بحث بيان شده است .



:: موضوعات مرتبط: حقوق
ن : ميثم
ت : یکشنبه بیستم اسفند 1391
 نویسنده:محمدرضا دلاوری – قاضی اجرای احکام ديوان عدالت اد اری

در نظام جمهوری اسلامی ايران به منظور تعديل وتوزيع متناسب قدرت وتاسيس ضمانتهای قوی برای جلوگيری از تعدی وتجاوز زمامداران به حقوق مردم علاوه بر نظارت سياسی که از سوی قوه مقننه اعمال می شود ،نظارت قضائی برمبنای اصول 170 و173 قانون اساسی به دو طريق صورت می گيرد.
1- از طريق ديوان عدالت اداری در مورد اقدامات وتصميمات دستگاههای دولتی ومامورين آنها به جهت انجام وظيفه وآيين نامه ها ومصوبات دولتی.
2- از طريق قضات دادگاهها با خودداری از اجرای تصويب نامه ها وآيين نامه های دولتی که مخالف قوانين ومقررات اسلامی است يا خارج از حدود اختيارات قوه مجريه وضع شده ،با اجازه حاصله از اصل 170 قانون اساسی.



:: موضوعات مرتبط: حقوق
ن : ميثم
ت : یکشنبه بیستم اسفند 1391
منبع:هفته نامه دادگستري ، شماره 31 صفحه 107
مقدمه
در آبشخورتاريخ مبادله و معاوضه يكي از اصلي ترين ارتباطات ميان افراد انساني محسوب ميگردد و در اين مسير است كه بده و بستان ها براي تامين نيازهاي فرد فرد آحاد يك جامعه همواره وجود داشته و خويش را در قالب اعمال حقوقي چه به صورت يك جانبه و چه به نحو دو جانبه آشكار ساخته اند.
ليكن هر فرد بر اساس فطرت خويش علاقمند است كه در برابر وفاي به عهد خود وفاداري طرف مقابل را نيز مشاهده نمايد و يا لااقل اگر عهد شكني ديد خيال خويشتن را بهاين آرام گرداند كه آن فرد مقصر نبوده و تكليف از او ساقط است بر همين اساس در دين مبين اسلام نيز همواره بر اين امر تاكيد و پافشاري شده است.



:: موضوعات مرتبط: حقوق، فقه
ن : ميثم
ت : یکشنبه بیستم اسفند 1391
یکی از مهم‌ترین قواعد حاکم بر دیات، قاعده «ارش» یا «حکومت» است. ارش جبران خسارت وارده بر جسم انسان است که قیمت آن معین نشده باشد. این قاعده جزو مسلمات فقه شیعه بوده که به اجماع فقها مورد قبول می‌‌باشد؛ منتهی در مسائل و مصادیق آن اختلاف نظر وجود دارد. در این نوشتار سعی شده به این سؤال پاسخ داده شود که آیا برای زنان، ارش مازاد بر ثلث دیه انسان کامل باید تنصیف گردد؟ یا این حکم فقط مربوط به دیه نفس است و در مورد ارش به جهت عدم نص اجرا نمی‌شود. همچنین در انتها برای احیای بیشتر حقوق زنان، پیشنهاد می‌شود دیه آنان از امور ششگانه دیات مثلاً از قیمت دویست گاو و دیه مردان از قیمت صد شتر محاسبه گردد.



:: موضوعات مرتبط: حقوق، فقه
ن : ميثم
ت : پنجشنبه هفدهم اسفند 1391
غلامرضا پیوندی
مقدمه
يكى از قواعد معروف فقهى كه در مباحث مختلف فقه و حقوق آثار فراوانى به همراه دارد. قاعده »لاضرر« مى‏باشد. در خصوص اين قاعده فقهاى اماميه در مباحث مختلف و برخى به صورت مستقل جنبه‏هاى مختلفى از آن را مورد دقت و بررسى قرار داده‏اند. اهميت قاعده لاضرر به عنوان يكى از قواعد اساسى و بنيادين به اندازه‏اى است كه در بيش‏تر ابواب فقهى از عبادات گرفته تا معاملات مورد استناد و استفاده قرار مى‏گيرد.
با توجه به اين كه در مورد قاعده لاضرر، منابع و تحقيقات فراوانى به زبان فارسى و عربى موجود است در اينجا ابتداء اشاره اجمالى به مباحث قاعده مزبور مى‏گردد و سپس كاربرد آن در فقه و حقوق خانواده بيان مى‏گردد.



:: موضوعات مرتبط: حقوق، فقه
ن : ميثم
ت : پنجشنبه هفدهم اسفند 1391
مقدمه
از جمله موضوعاتی که در قانون مجازات اسلامی آمده ودر زمره قواد فقهی منصوص محسوب می شود موضوع قسامه است مراد از منصوص این است که قاعده مذکور مستند به روایت است و در زمره قواعد اصطیادی محسوب نمی شود. در مورد عمل به قاعده مذکور بین فقها تفاوت نظر وجود دارد فقهای شیعه بر اعتبار قسامه در قتل نفس و اعضاء و جوارح ظاهراً اجماع دارند و عقیده دارند که قسامه هم رفع اتهام و هم اثبات جنایت می کند یعنی قسامه ای که اولیای مقتول اقامه می کنند اثبات جنایت برای متهم و قسامه ای که متهم اقامه می کند از او رفع اتهام می نماید.



:: موضوعات مرتبط: حقوق، فقه
ن : ميثم
ت : چهارشنبه شانزدهم اسفند 1391
نویسنده گان:سیدعلی علوی قزوینی و حسین قافی / بنياد دايرة المعارف اسلامي

وقتی دو نفر در مقابل یکدیگر مدیون باشند، بین دیون آنها به یکدیگر به طریقی که مقرر است، تهاتر حاصل می شود. تهاتر قهری است و بدون این که طرفین در این موضوع تراضی نمایند، حاصل می گردد، بنابراین به محض این که دو نفر در مقابل یکدیگر در آن واحد مدیون شدند هر دو دین تا اندازه ای که با هم معامله می نماید به طور تهاتر برطرف شده و طرفین به مقدار آن در مقابل یکدیگر بری می شوند.
تهاتر فقط در مورد دو دینی حاصل می شود که موضوع آنها از یک جنس باشد با اتحاد زمان و مکان تادیه ولو به اختلاف سبب.
تهاتر ، اصطلاحی در فقه و حقوق به معنای سقوط دیون متقابل دو فرد به یکدیگر. تهاتر در لغت به معنای دعوی باطل کردن بر یکدیگر است و نیز آن است که هر یک از دو گواه دیگری را تکذیب کند (جوهری ابن منظور فیومی فیروزآبادی مرتضی زبیدی ذیل «هتر»). در فارسی به معنای مبادلة کالا با کالا یا مبادلة پایاپای کالا بین دو کشور نیز آمده است ( رجوع کنید به دهخدا معین ذیل واژه ).


:: موضوعات مرتبط: حقوق، فقه
ن : ميثم
ت : دوشنبه هفتم اسفند 1391
نویسنده:ابوالحسن شاكري(استاديار دانشگاه مازندران)
چكيده
هنگامى كه از كالاى صنعتى به استفاده¬كننده آن آسيبى مي¬رسد، همين¬قدر كه احراز شود مصدوميت جسمى وى مستقيماً از كالاى صنعتى بوده، كافى است كه بر عيب كالا و در واقع، تعدى يا تفريط سازنده در ساختن آن دلالت نمايد، بنابراين محصولات سازندگان كه در وقوع جرم مؤثر است و همين¬طور رفتار توزيع¬كنندگان كه استفاده¬كنندگان را به استفاده از كالا مغرور كرده است ، بدون نياز به اثبات تقصير و به دلالت ظاهر، منتسب به اشخاصى است كه آن را عرضه كرده¬اند و وى با لحاظ اين فرض يا اماره تقصير كه از جانب آنها قابل رد است، در مقابل صدمات جسمى ناشى از توليدات عرضه شده، مسؤوليت خواهند داشت و اگر اين شخص اثبات نمايد كه علت صدمه، اقدام غير مجاز استفاده¬كننده يا شخص ثالث و يا ناشى از قوه قهريه بوده است، از مسؤوليت كيفرى مبرى مي¬شود. در غير اين صورت، صرف ايراد صدمه موجب ديه است كه وى مسؤول تأديه آن است و اگر تقصير عرضه كننده اثبات گردد، با لحاظ ماده 616 قانون مجازات اسلامى علاوه بر ديه، حبس هم مي¬گردد.
واژگان كليدي: صدمات جسمى ناشى از محصولات صنعتى، مسؤوليت كيفرى، ماده 616 قانون مجازات اسلامى، عرضه¬كنندگان محصولات صنعتي



:: موضوعات مرتبط: حقوق
ن : ميثم
ت : دوشنبه هفتم اسفند 1391
نویسنده:سید جلال شجاعی

مقدمه
با نگاهی به آموزه های دینی می بینیم که آنچه امروزه از آن به عنوان پیشگیری از جرم یاد می شود در تار و پود پیام های آسمانی و رهنمودهای انبیا و اولیا الهی بوده است. و بالاتر از آن از آنجا که رسالت دین رهایی انسان از تباهی و فساد و گمراهی می باشد لذا پیشوایان دینی برای تحقق آن از هیچ تلاشی دریغ نمی کردند و قبل از مبارزه با معلول با علت و زمینه گناه و جرم مبارزه می کردند و بر این اساس پیشگیری از انحراف و کژی درصدر وظایف رهبران دینی قرار داشته است.
بنابراین با توجه به آموزه های دینی در خصوص پیشگیری از جرم از اهمیت بالایی برای نظام قضایی کشور ما که مبتنی بر احکام اسلامی است برخوردار می باشد .





:: موضوعات مرتبط: حقوق، فقه
ن : ميثم
ت : شنبه پنجم اسفند 1391
نويسنده گان: اسماعیل نامور-راحله فوجردی- محمد طاهر اسلامی

چکیده
قانون جرایم رایانه ای مصوب 11/11/1388یکی از کامل¬ترین قوانین در زمینه جرایم¬ مربوط به فضای مجازی و رایانه ای می¬باشد. در این قانون در فصل اول: جرائم علیه محرمانگی داده‌ ها و سیستم‌ های رایانه‌ ای و مخابراتی، شامل؛ دسترسی غیرمجاز، شنود غیرمجاز، جاسوسی رایانه‎ ای، در فصل دوم: جرائم علیه صحت و تمامیت داده‌ ها و سیستم‌ های رایانه‌ ای و مخابراتی، شامل؛ جعل رایانه ای، تخریب و اخلال در داده ها یا سیستم های رایانه ای و مخابراتی در فصل سوم سرقت و کلاهبرداری مرتبط با رایانه، در فصل چهارم: جرایم علیه عفت و اخلاق عمومی، در فصل پنجم: هتک حیثیت و نشر اکاذیب و در فصل هفتم سایر جرایم جرم انگاری شده اند.
در این مقاله مصادیق این جرایم در قانون جرایم رایانه ای و ارکان قانونی، مادی، روانی این جرایم بیان می گردد.
واژگان کلیدی: جرایم رایانه ای، رایانه، فضای سایبر، داده، مجازات.



:: موضوعات مرتبط: حقوق
ن : ميثم
ت : شنبه پنجم اسفند 1391
نویسنده:سيد محمد حسن مرعشي
يكي از اهدافي را كه هميشه بشر دنبال كرده است و پيامبران, حكما, فلاسفه و مصلحين براي تحقق بخشيدن به آن سخت كوشا بوده اند اصلاح جامعه است و براي رسيدن به آن از وسائل و راههاي مختلف استفاده كرده اند و آنچه را در بردو امر مورد عنايت قرر داده اند, اصلاح فرهنگ جامعه و بالابردن طرز تفكر انسانها بوده است پيشگيري, از وقوع جرم را يكي ديگر ازراههاي رسيدن باين آرمان مقدس دانسته اند.
دين مقدس اسلام كه بعثت پيامبران را براي تزكيه و تعليم افراد بشر معرفي ميكند بيشتر باين مساله عنايت داشته است تا بتواند در روند تحول فكري و عقيدتي راه خود را به سوي هدف نهائي كه حركت بسوي الله باشد بگشايد.
اسلام براي اين آرمان مقدس مبارزه با فساد را وجهه نظر خود ساخته و از نظر شمولي كه در قوانين مقدسه اسلام است و از هر جهت غني است از راه وضع قوانين حدود, تعزيرات, قاصاص و ديات خواسته است باين آرمان مقدس دست يابد.



:: موضوعات مرتبط: فقه
ن : ميثم
ت : پنجشنبه سوم اسفند 1391
نویسنده:حضرت آيه الله سيد محمد حسن مرعشي شوشتري(تقريرات درس دوره دكتري حقوق جزا در مدرسه عالي شهيد مطهري)
مقدمه
يكي از مباحث مهم معارف اسلامي توبه مي باشد توبه عمري همپاي عمر انسان دارد زيرا زندگي حضرت آدم در زمين با آغاز ميشود و پيامبران مانند ابراهيم, اسماعيل , يونس , موسي و پيامبر بزرگ اسلام صلي الله عليه و آله و سلم همواره در حال توبه بوده اند. از ديدگاه قرآن نيز توبه جايگاه ويژه اي دارد و در آيات متعددي به آن اشاره شده است به گونه اي كه واژه و مشتقات آن نود و دوباره كلمه استغفار و مشتقات آن چهل و پنج مرتبه ذكر شده است و در آيات متعدد ديگري نيز بدون ذكر اين واژه ها به اين مساله اشاره شده است.
محدثان و روايان در كتب روائي , عرفا , دانشمندان علم اخلاق, متكلمين شعرا و اديبان هر يك در كتب خويش يابي را بعنوان توبه گشوده و آن را مورد شرح و تفصيل قرار داده اند.



:: موضوعات مرتبط: حقوق، فقه
ن : ميثم
ت : پنجشنبه سوم اسفند 1391