پدیدآور: کریمی نیا، محمد مهدی،

کلمات کلیدی ماشینی: حق، مال، قانون، شخصیت، مالک، حق عینی

حقوق چیست؟ امروزه واژه «حقوق » استعمالات و کاربردهای متفاوتی دارد . این کاربردها و معانی گوناگون هرچند بی ارتباط با یکدیگر نیستند، ولی از برخی جهات از یکدیگر متمایزند:



:: موضوعات مرتبط: حقوق، فقه
ن : ميثم
ت : پنجشنبه بیست و یکم اسفند ۱۳۹۳

پدیدآور: باقر زاده، محمد رضا

کلمات کلیدی ماشینی: اخلاق، حقوق، عرف، نسبیت، دین، تحول، معرفت، شریعت

مقدمه

بحث نسبیت همان گونه که درباره اموری همچون علم، حقیقت، اخلاق و مانند این ها مطرح است، در حقوق نیز می تواند به عنوان یک چالش جدی مطرح باشد به دیگر سخن، در حقوق نیز این سؤال وجود دارد که آیا حقوق ثابتی که تغیّر نپذیرد وجود دارد یا خیر؟ و اساسا آیا حقوق، واقعیتی ثابت دارد یا صرفا یک امری نسبی و منوط به اوضاع و شرایط متغیر و متحول خواهد بود؟

 



:: موضوعات مرتبط: حقوق، فقه
ن : ميثم
ت : پنجشنبه بیست و یکم اسفند ۱۳۹۳

پدیدآور: حکمت نیا، محمود

کلمات کلیدی ماشینی: فراغ، منطقة الفراغ، نظریه منطقه فراغ، نظریه، قانون‌گذاری، احکام، منطقه، قانون،

چکیده

نظریه «منطقة الفراغ » را شهید سید محمدباقر صدر مطرح کرده است . وی در این نظریه می کوشد، حوزه‌ای معین از روابط متغیر و متحول را تعریف کند که ولی امر می تواند با توجه به اصول و ضوابطی در آن قانونگذاری کند‌.

 



:: موضوعات مرتبط: فقه
ن : ميثم
ت : پنجشنبه بیست و یکم اسفند ۱۳۹۳
 پدیدآور: عابدیان، میر حسین

کلمات کلیدی ماشینی: حکم، عرف، مصالحی، تغییر حکم، تغییر، حکم شرعی، زن 

چکیده: مقاله حاضر، تلاشی است در جهت بررسی و چگونگی انطباق احکام شریعت با شرایط زمان و مکان، مصالح و شرایط حاکم بر جنبه های مختلف حیات انسان، ثابت یا متغیر بودن احکام شرع و قوای حاکم بر این تغییرات. موارد مذکور از موضوعات مهمّی است که بررسی و تبیین آنها ایفای نقش واقعی دین در ابعاد مختلف زندگی انسانها را تضمین خواهد کرد. 



:: موضوعات مرتبط: فقه
ن : ميثم
ت : پنجشنبه بیست و یکم اسفند ۱۳۹۳
نویسنده: سبحانی، جعفر

کلمات کلیدی : بطلان معامله، معامله صحیح، صحت عقد

عنوان «دو معامله در یک معامله» در کتاب های فقهی و حدیثی مطرح شده است. در تفسیر این عنوان در روایات شیعه و سنی میان فقیهان اختلاف نظر پیش آمده است. ابتدا روایاتی را که شیعه و سنّی نقل کرده اند مطرح می کنیم و سپس وارد اصل موضوع می شویم.

 



:: موضوعات مرتبط: حقوق، فقه
ن : ميثم
ت : یکشنبه بیست و هشتم دی ۱۳۹۳
 نویسنده: عاملی، سید حسن

کلمات کلیدی: شرط ضمن عقد جایز، شرط ضمن عقد، لزوم شرط ضمن عقد، عقد جایز، العقد، مضاربه

چکیده: مقالة حاضر ، تلاشی است در جهت بررسی و تبیین چگونگی تبعیت شرط ضمن عقد؛ به این معنا که شرط علی الاطلاق، باید از لزوم و جواز عقد تبعیت کند یا اینکه می توان ماهیتی مستقل از عقد برای آن قائل شد.
نگارنده برای بررسی تفصیلی بحث، ابتدائاً شروط را به دو دسته کلی شروط دارای التزام مستقل از عقد (شرط وکالت ضمن عقد نکاح) و شروط فاقد التزام مستقل از عقد (شرط صفت) تقسیم کرده سپس اقدام به بررسی تفصیلی و بیان نظریات مختلف هر یک از این صور نموده است.

 



:: موضوعات مرتبط: حقوق، فقه
ن : ميثم
ت : یکشنبه بیست و هشتم دی ۱۳۹۳
نویسنده: افضلی قادی، فرحناز؛فارغ التحصیل - معارف اسلامی

کلمات کلیدی : عصبه، اهل سنت، تعصیب، وارث، امامیه، فریضه، ذکور، ذوی الارحام، ثلث، وراث،

مقاله «تعصیب » در فقه و حقوق اسلامی از جمله تحقیقات دانشجویی موجود در آرشیو مرکزی تحقیقات دانشگاه امام صادق «علیه السلام » است که به بهانه موفقیت نگارنده آن، خانم فرحنازافضلی دانش آموخته این دانشگاه درآزمون سراسری کارشناسی ارشد برای چاپ در نشریه انتخاب شده است.

 



:: موضوعات مرتبط: حقوق، فقه
ن : ميثم
ت : یکشنبه بیست و هشتم دی ۱۳۹۳
نویسنده: حاجی ده آبادی، احمد

کلید واژه : قوانین موضوعه، حقوق غیرمدون، نظام حقوقی، فقهی، فقه حکومتی، تفاوتهای نظام حقوق مدون، حکم شرعی، نظام حقوق غیرمدون، نظام حقوق مدون، موضوعه،

اشاره

فقه به عنوان نظام حقوقی اسلام از زمره نظامهای حقوق نوشته است که قانون در آن نقش مهمی را ایفا می کند. درنتیجه مباحث مربوط به قانون همچون قانون گذاری، قانونگذار، قانون گرایی و... اهمیتی ویژه برای فقه دارند.

در قانون نگاری فقهی یا انعکاس فقه در قوانین موضوع، مشکلاتی وجوددارد که در این نوشته به پاره ای از آنها اشاره و حتی الامکان پیشنهاداتی را ارائه می دهد.

 



:: موضوعات مرتبط: حقوق، فقه
ن : ميثم
ت : شنبه بیست و هفتم دی ۱۳۹۳

 نویسنده: هاشمی، سید محمود؛

کلمات کلیدی : قصاص، تازیانه، محکوم، حکم بی‌حس، دردناک بودن کیفر، مماثله، قطع عضو، قاتل، اجرای کیفر، 

آیا هنگام اجرای حد یا قصاص، بی حس کردن عضوی که می خواهند آن را قطع کنند یا بی حس کردن بدن شخصی که محکوم به تازیانه یا رجم شده، جایز است؟ این پرسشی است که امروزه در پرتو پیشرفتهای علم طب و فنون جدید جراحی خودنمایی می کند.



:: موضوعات مرتبط: حقوق، فقه
ن : ميثم
ت : دوشنبه بیست و دوم دی ۱۳۹۳
نویسنده : محمد صادق مزینانی 

در گفتار پیشین به نقد و بررسی دیدگاهها درباره خلأهای قانونی پرداختیم. گفتیم: خلأ قانونی به این معنی که موضوع وحادثه ای پیش بیاید که در شریعت اسلامی حکم آن به گونه ای روشن و یا فراگیر بیان نشده باشد نداریم; امّا به این معنی که شریعت حکم پاره ای از مسائل و رخدادها را بر عهده حکومت، عقل و… گذاشته باشد پذیرفتیم.

 



:: موضوعات مرتبط: حقوق، فقه
ن : ميثم
ت : دوشنبه بیست و دوم دی ۱۳۹۳
نویسنده : عمران حلیمی

چکیده

مالکیت معنوی اگر چه در حقوق موضوعه دارای سابقه ای نسبتاً طولانی است، اما در فقه شیعه از موضوعات مستحدثه فقهی به شمار می آید و فقها باید حکم آن را از مبانی فقهی شیعه استخراج کنند و در اختیار جامعه اسلامی قرار دهند.

 



:: موضوعات مرتبط: حقوق، فقه
ن : ميثم
ت : یکشنبه بیست و یکم دی ۱۳۹۳

نويسنده : دكتر سيد مهدي موسوي شهري

در قوانين مدون، ما با دو كلمه روبرو مي شويم:سرقفلي و حق كسب و پيشه و تجارت.
در جامعه ما گاه اين دو به يك معني به كار رفته و گاه از هم تفكيك شده اند و با معاني مختلف مطرح شده اند.اما سرقفلي وجهي است كه مالك (خواه مالك عين باشد يا منفعت) در ابتداي اجاره و جداي از مال الاجاره از مستاجر مي گيرد تا محل را به وي اجاره بدهد و واگذار كند.



:: موضوعات مرتبط: حقوق، فقه
ن : ميثم
ت : سه شنبه یازدهم آذر ۱۳۹۳
گردآورنده:هانیه اخباریه

سرقفلی چیست؟

حق سرقفلی حقی است که بازرگان و کاسب به جهت تقدم در اجاره، شهرت جمع آوری مشتری و غیره نسبت به محلی پیدا می‌کند

ماده 6- هرگاه مالک، ملک تجاری خود را به اجاره واگذار نماید می تواند مبلغی را تحت عنوان سرقفلی از مستأجر دریافت نماید. همچنین مستأجر می تواند در اثناء مدت اجاره برای واگذاری حق خود مبلغی را از موجر یا مستأجر دیگر به عنوان سرقفلی دریافت کند، مگر آنکه در ضمن عقد اجاره حق انتقال به غیر از وی سلب شده باشد.



:: موضوعات مرتبط: حقوق، فقه
ن : ميثم
ت : سه شنبه یازدهم آذر ۱۳۹۳
نویسنده:احمد رمضانى
چکیده:
 اختلاس اموال عمومى، همزاد با تشکیل حکومت مطرح بوده و قدمتى به اندازه خود دولتها دارد. اختلاس از جمله تعدیات کارمندان و کارکنان دولت و مؤسسات و شرکتهاى دولتى و یا وابسته به دولت و یا سایر ماموران به خدمات عمومى است که به اموال متعلق به دولت‏ یا اشخاص دیگر، صورت میگیرد و همواره به عنوان تهدیدى جدى علیه دولت و ملت قلمداد میگردد.



:: موضوعات مرتبط: حقوق
ن : ميثم
ت : سه شنبه دوازدهم شهریور ۱۳۹۲
نويسنده:يحيي پيرعباسي
چكيده
 در مواد 949 تا 946 قانون مدنی آمده است: «زوج از تمام اموال زوجه ارث مي‌برد ليكن زوجه (فقط) از اموال ذيل: 1- از اموال منقوله از هر قبيل كه باشد 2- از ابنيه و اشجار... هرگاه، ورثه از اداء قيمت ابنيه و اشجار امتناع كنند زن مي‌تواند حق خود را از عين استيفاء نمايد». از آنجا كه به نظر برخي از فقها زوجه از عين زمين ارث نمي‌برد، قانون مدني هم به تبعيت از نظر اين گروه، زنان را از عين زمين محروم كرده است،



:: موضوعات مرتبط: حقوق، فقه
ن : ميثم
ت : سه شنبه دوازدهم شهریور ۱۳۹۲
نويسنده: سيد علي علوي قزويني
چكيده
 احكام مربوط به عدة زنان در قوانين اسلامي متناسب با كرامت و ارزش انساني زنان وضع و تشريع شده است. اين تكليف (عده) آثار فقهي و حقوقي فراواني به دنبال داردو گسترة آن بسياري از زنان جامعه را شامل مي­شود؛ لذا شناخت دقيق اين مسأله و تشخيص محدوده زماني آن نسبت به حالات و وضعيت‌هاي مختلف زنان از اهميت بسزايي برخوردار است، به ويژه اينكه امروزه با پيشرفت دانش پزشكي و امكان اخراج رحم، سوالات جديدي نيز در اين رابطه مطرح مي­شود، در اين مقاله عده زنان در حالات مختلف از جمله عده طلاق، عده وفات، عده زنان باردار، عده در عقد موقت و زنان فاقد عده مورد بررسي قرار گرفته؛ همچنين عدم لزوم رعايت عده براي زنان فاقد رحم و نگه داشتن دو حيض در نکاح موقت پيشنهاد شده است.



:: موضوعات مرتبط: حقوق، فقه
ن : ميثم
ت : سه شنبه دوازدهم شهریور ۱۳۹۲
نویسنده: دکتر علیرضا یزدانیان
چکیده:
یکی از سؤالاتی که در خصوص منابع حقوق موضوعه ایران قابل طرح است، استفاده از قرآن و فقه در تدوین مقررات می باشد. با توجه به تفاوت منابع اجتهاد در بین شیعه و اهل سنت بدواً این مطلب جای بحث است که آیا برای فقه شیعه استناد به روایات ارجح بوده یا قرآن و به تبع آن این سؤال مطرح می گردد که آیا حقوق ایران که اصولاً متخذ از فقه شیعه می باشد از قرآن نیز مدد گرفته است یا نه؟ از سوی دیگر از زمان پیدایش حقوق، دین و مذهب و اعتقادات قلبی منبع عظیمی برای حقوق به شمار می رفته است.



:: موضوعات مرتبط: حقوق، فقه، تفسير و علوم قرآني
ن : ميثم
ت : سه شنبه دوازدهم شهریور ۱۳۹۲
قانونگذار در وضع و تصويب مقررات جزائي راجع به صدور چك تنها به بيان انواع چكهاي صادره از سوي اشخاص يا بانكها بسنده نموده و در قوانين مختلف مربوط به صدور چك كه بعد از تصويب قانون تجارت در سالهاي 1331 – 1337 – 1344 و 1355 و اصلاحيه قانون اخير در سال 1372 وضع گرديده تعريف جامعي از چك ارائه نداده است. لذا ناگزير هستيم كه براي دستيابي به تعريف چك به قانون تجارت مراجعه و از آن بعنوان قانون مادر استفاده نمائيم .



:: موضوعات مرتبط: حقوق
ن : ميثم
ت : سه شنبه دوازدهم شهریور ۱۳۹۲

نویسنده: علی محمد حیدری نراقی

وَ اِن کُنتُم عَلی سَفَرٍ وَ لَم تَجِدوُا کاتِباً فَرِهانَ مَقبُوضَهٌ.(1)
«و اگر در سفر بودید و نویسنده ای نیافتید، گروگان بگیرید،(گروگانی که در اختیار طلبکار قرار گیرد)».
همان طور که قرآن با رباخواری و احتکار کردن و بخل، سخت مبارزه کرده، برای امور تجاری و اقتصادی نیز مقررات دقیقی بیان داشته است تا هرچه بیشتر سرمایه ها رشد طبیعی خود را بنماید و هیچ گونه بن بست و اختلاف و نزاعی رخ ندهد. 




:: موضوعات مرتبط: حقوق، فقه
ن : ميثم
ت : سه شنبه دوازدهم شهریور ۱۳۹۲
نویسنده:ایه الله دكتر سيد مصطفي محقق داماد
مقدمه:
از شروطي كه براي قطع يد سارق متذكر شده اند، محرز بودن مال مسروقه است. به عبارت ديگر در سرقت حد قطع دست اجرا نمي شود مگر اينكه مال مسروقه را حرز خارج شده باشد. از اين رو مي توان از آن با استفاده از روايات و با تعبير ( لا قطع الافي حرز ) به مثابه يك قاعده كلي ، در اجراي حد سرقت ياد كرد.
منابع و مستندات فقهي اعتبار اين شرط ،مفهوم لغوي و اصطلاحي حرز، مصاديق مشتبه محل اختلاف آن در اين نوشتار مورد بحث و بررسي قرار خواهد گرفت.



:: موضوعات مرتبط: حقوق، فقه
ن : ميثم
ت : جمعه هشتم شهریور ۱۳۹۲